Voor het 'gewone' volk is het Veluwse land door de eeuwen heen niet altijd even goed geweest. Woeste zandgronden, uitgestrekte heidevelden en moeilijk toegankelijke bosgebieden maakten de woon- en werkomstandigheden er voor het minder welvarende deel van de bevolking niet bepaald beter op.
Generaties lang moesten kleine keuterboertjes en dagloners zwoegen en ploeteren in dienst van rijke landeigenaren en kasteelheren. Terwijl hun oppermachtige bazen baadden in weelde, hielden de noeste werkers meestal net genoeg over om in hun meest elementaire levensbehoeften te voorzien.
De immense tegenstellingen tussen arm en rijk die zich op alle mogelijke terreinen uitten, zijn ook vandaag de dag nog duidelijk zichtbaar. De vaak armoedige onderkomens en boerderijtjes van de arme landarbeiders stonden in schril contrast met de riante en statige 'optrekjes' die de adel en landheren in tal van Veluwse plaatsen lieten bouwen. Voor de Veluwse elite was enkel het beste goed genoeg. Dit heeft voor de Veluwe anno nu één bijzonder prettige bijkomstigheid: het zadelde de hedendaagse bewoners en bezoekers van de regio op met een opzienbarende erfenis aan monumentale buitenplaatsen, landhuizen en kastelen.
Op de vaak uitgestrekte landgoederen waar deze Veluwse pronkstukjes soms als eeuwenlang schitteren, gaan natuurschoon en historie op idyllische wijze hand in hand. Het is meer dan de moeite waard om de Veluwe van Landgoed Avegoor tot Landgoed Zwaluwenburg te ontdekken. Tussen 't Harde en De Steeg en van Scherpenzeel tot Vaassen kijkt u uw ogen uit!
