De kern Barneveld presenteert zich als Eigentijds Veluws en vormt het centrum van de hele gemeente Barneveld. Hoe oud Barneveld precies is, valt niet met zekerheid te zeggen. Als kerkdorp komt Barneveld voor het eerst voor in 1333/1334, als gericht eerst in 1432. In het midden van de dertiende eeuw moet Barneveld al een aanzienlijk dorp zijn geweest. Daarvan is de toren van de Hervormde Kerk op het Torenplein een bewijs.Barneveld lag (en ligt) strategisch tussen Gelre en het Sticht. Doordat Barneveld nooit tot stad is verheven, konden ook geen versterkingen worden aangebracht.